Airbike kopen: tweedehands Schwinn of Assault

Bij een hometrainer of een spinningfiets ligt de weerstand vast op het moment dat je hem instelt. Je kiest een niveau, of je draait aan een knop die een remblok of een magneet dichter bij het vliegwiel brengt, en vanaf dat moment is de belasting constant. Trap je harder, dan gaat je snelheid omhoog maar de weerstand per omwenteling blijft gelijk.

Een airbike werkt omgekeerd. Het ventilatorblad moet lucht verplaatsen, en de kracht die daarvoor nodig is loopt sterk op naarmate het blad sneller draait. Trap je twee keer zo snel, dan kost dat aanzienlijk meer dan twee keer zo veel inspanning. Het gevolg is een curve die je vanzelf afremt: je kunt niet doorschieten, en je kunt ook niet verstoppen dat je moe wordt. Voor intervalwerk is dat precies wat je wil.

Het tweede verschil is de bovenlichaamsinzet. De handgrepen zijn mechanisch gekoppeld aan de crank, dus duwen en trekken met de armen levert vermogen. Je kunt de armen ook loslaten en alleen de benen gebruiken, maar dan verandert het karakter van de training. In de praktijk kiezen mensen de airbike juist voor die combinatie.

Het derde verschil is minder aantrekkelijk: geluid. Een airbike verplaatst lucht, en lucht verplaatsen maakt herrie. Daarover verderop meer, want in een appartement of een gedeelde ruimte is dat vaak de doorslaggevende factor.

Airbikes staan zelden stil. In studio's, functional-trainingzalen en boxen worden ze meerdere keren per dag maximaal belast, vaak door mensen die er alles uithalen. Dat is precies waarvoor ze gebouwd zijn, maar het betekent ook dat een zaalexemplaar in een paar jaar meer uren maakt dan een thuisapparaat in tien jaar.

Daarnaast wisselen zalen hun cardiopark relatief vaak. Bij een verbouwing, een concept-wissel of een sluiting komt de complete rij in één keer op de markt. Voor een koper is dat gunstig: je vindt regelmatig meerdere identieke exemplaren tegelijk, wat handig is als je onderdelen wil kunnen uitwisselen.

Ook aan de particuliere kant is er aanbod. De airbike is een apparaat dat mensen enthousiast aanschaffen en waar een deel daarna op afknapt, omdat de trainingen zwaar zijn en het geluid tegenvalt. Die exemplaren hebben vaak weinig uren gemaakt en zijn cosmetisch mooi, maar hebben soms lang stilgestaan — en stilstand heeft zijn eigen gevolgen voor lagers en smering.

Belangrijk: modelnamen en generaties verschillen per bouwjaar. Merken hebben hun airbikes in de loop der jaren aangepast in aandrijving, framegeometrie en console. Ga er dus nooit van uit dat twee apparaten met dezelfde naam identiek zijn. Loop de specificaties per exemplaar na en vraag om het bouwjaar of serienummer.

Een airbike heeft minder elektronica dan een loopband en minder verstelmechaniek dan een krachtstation, maar de onderdelen die er zijn, hebben het zwaar gehad. De keuring hieronder doe je bij voorkeur zelf, met het apparaat voor je, en niet op basis van foto's.

Neem er de tijd voor en test niet alleen stationair. Veel gebreken hoor en voel je pas als het apparaat op toeren komt, en juist dan is de belasting op de lagers het grootst.

Kettingaangedreven airbikes zijn mechanisch eenvoudig en goed zelf te onderhouden: schoonhouden, smeren volgens het voorschrift van de fabrikant, en op tijd vervangen als de ketting is uitgerekt. Het nadeel is dat je dat onderhoud ook echt moet doen. Een verwaarloosde ketting maakt lawaai, loopt onregelmatig en slijt de tandwielen mee — en dan wordt een goedkope reparatie een dure.

Riemaangedreven modellen vragen in de praktijk minder aandacht en lopen doorgaans stiller in de aandrijving zelf. Daar staat tegenover dat een riem die versleten is in zijn geheel vervangen moet worden en dat je afhankelijk bent van de beschikbaarheid van dat specifieke onderdeel. Vraag bij aanschaf dus na of de aandrijfriem voor dat model nog leverbaar is.

Wat geen van beide oplost is het ventilatorgeluid. Dat komt uit de lucht, niet uit de aandrijving, en is bij elke airbike aanwezig.

Onderschat het geluid niet. Een airbike op volle snelheid produceert een luchtstroom die je door een dichte deur hoort en die in een appartement met buren onder of naast je een reëel probleem is. Wie 's ochtends vroeg of 's avonds laat traint, moet daar vooraf over nadenken in plaats van erachter te komen.

Trillingen zijn een tweede punt. Bij explosieve sprints komt er veel kracht op het frame en die wordt via de voeten in de vloer gebracht. Op een houten vloer of een verdiepingsvloer merk je dat. Een stevige, dichte fitnessmat onder het apparaat dempt een deel daarvan en beschermt tegelijk je vloer.

Qua ruimte heb je meer nodig dan de afmetingen van het apparaat suggereren, omdat de armen naar voren en achteren bewegen en je zelf ruimte nodig hebt om op en af te stappen. Zorg bovendien dat de ventilator vrij kan blazen: pal tegen een muur zetten is niet handig, en de luchtstroom neemt stof mee dat zich ergens moet kunnen verspreiden.

Zet het apparaat waterpas met de stelvoetjes. Een airbike die op één punt niet steunt, gaat bij hoge cadans kloppen — en dat klopgeluid wordt door mensen vaak aangezien voor een defect terwijl het gewoon de opstelling is.

Een goede revisie begint met volledig demonteren en ontstoffen. Een airbike zuigt lucht aan en daarmee stof; dat stof zet zich vast in de kooi, rond de as en op alles wat een beetje vettig is. Dat schoonmaken is geen cosmetica maar voorkomt dat vervuiling zich in de lagers werkt.

Daarna volgen de draaiende delen: lagers controleren en waar nodig vervangen, crank en pedaalarmen nalopen op speling en schroefdraad, en de aandrijving beoordelen. Een uitgerekte ketting of een gerafelde riem gaat eruit; dat is een slijtdeel en geen discussiepunt. De scharnierpunten van de armen worden nagetrokken en waar nodig van nieuwe bussen voorzien.

Vervolgens de console: werkt hij, reageert de meting, is de voeding in orde en zit er geen corrosie in de batterijhouder. Tot slot het cosmetische deel — frame reinigen, beschadigingen behandelen zodat er geen roest onder de coating doorwerkt, en nieuwe grepen als de oude versleten zijn.

Wat een revisie níét doet, is een apparaat jonger maken dan het is. Een intensief gebruikt zaalexemplaar blijft een intensief gebruikt zaalexemplaar. Vraag daarom altijd na wat er precies is vervangen en wat er is nagekeken maar behouden. Bij ons is dat onderdeel van de omschrijving, niet iets waar je naar moet vissen.

Geschikt: PT-studio's die korte, hoogintensieve blokken programmeren en een apparaat willen dat je niet kapot traint. Functional-trainingruimtes waar meerdere mensen achter elkaar op hetzelfde apparaat gaan en waar niemand tijd wil verliezen met instellingen zoeken. En thuisgebruikers met een expliciet intervaldoel die accepteren dat het apparaat luid is.

Minder geschikt: revalidatie en training met lage, gecontroleerde belasting. Juist doordat de weerstand met je inspanning meebeweegt, is een lage constante belasting lastig aan te houden en is het moeilijk om precies te doseren. Voor dat doel is een hometrainer of ligfiets met instelbare weerstand een logischer keuze.

Ook minder geschikt: wie stille cardio zoekt. Wil je 's avonds trainen zonder dat het hele huis het hoort, dan is een magneetgeremde fiets of een goed onderhouden spinningfiets een verstandiger richting. Zoek je specifiek een merk met een lange geschiedenis in indoor cycling en cardio, kijk dan bij Schwinn.

Twijfel je tussen types, dan is de eerlijkste test simpel: ga er tien minuten op. Een airbike overtuigt of ontmoedigt binnen die tien minuten, en beide uitkomsten zijn nuttige informatie voordat je koopt.